Op 9 november besprak Kenneth Lasoen, onderzoeker en docent inlichtingen & veiligheid bij het KSI, op De Wereld Vandaag het recente spionage-schandaal rondom Nvidia topman Jensen Huang en de toepassing van een honeypot strategie door de Chinese dienst daarbij. Ook op nu.nl, het Nieuwsblad, de Standaard en de Tijd besprak Lasoen dit recente incident. De Nvidia-affaire toont de kwetsbaarheid van industrie en private organisaties voor dit soort operaties en de noodzaak om goed voorbereid en ingelicht te zijn. Het Kenniscentrum biedt daarom de opleiding bedrijfsspionage en economische inlichtingen aan.

Luister hier naar het fragment van Kenneth Lasoen bij de Wereld Vandaag

Zoals Lasoen ernaar verwijst wanneer hij spionage het tweede oudste beroep ter wereld noemt, het inschakelen van romantische-seksuele relaties door inlichtingendiensten is een zeer oud fenomeen. Het oude China had bijvoorbeeld het mythologische verhaal van Xi Shi, die in de vijfde eeuw voor Christus via haar relatie met Fuchai of Wu bijdroeg aan de val van Wu staat in 473. Recentere voorbeelden kan men vinden gedurende de gehele (vroeg)moderne tijd, waaronder Mata Hari, de Sovjet mozhnos (можно), de Oost-Duitse Romeo’s en de Britse Profumo affaire, om maar een paar op te noemen. 

Chinese inlichtingendiensten hebben in het verleden meerdere keren gebruikgemaakt van dit soort operaties. Meest bekend is Shi Pei Pu, een Chinese spion die in de 20ste eeuw via een 20-jaar durende relatie met de Franse ambassadeur Bernard Boursicot informatie voor Beijing vergaarde. Gedurende deze relatie deed Shi zich voor als vrouw tegenover Boursicot, zoverre gaande dat Shi deed alsof hij Boursicot’s kind gebaard had. In het heden kan men ook voorbeelden vinden, zoals het geval van Katrina Leung in 2003, Benjamin Pierce Bishop in 2014 en Eric Swalwell’s relatie met de Chinese spion Christine Fang in 2020. Jensen Huang kan zich nu terug vinden in dit dubieuze rijtje Amerikanen die door China op een zeer gevoelige plek beet zijn genomen. 

Honeypots 

De honeypot strategie is daarbij een ontzettende brede strategie die meerdere vormen kan aannemen. In het geval van de Nvidia-affaire heeft men waarschijnlijk te maken gehad met het toegang krijgen tot belangrijke industriële informatie via Huang. Naast het verkrijgen van informatie zou de relatie gebruikt zijn in het beïnvloeden van Nvidia’s keuzes als bedrijf, bijvoorbeeld in het faciliteren van het verschepen van een hoeveelheid Nvidia chips ter waarde van 7,5 miljard dollar naar Chinese bedrijven. Ten slotte was er een dimensie van mogelijke afpersing aanwezig in deze operatie, vanwege het buitenechtelijke karakter van de relatie tussen Jensen en Alice Huang. In het geval van de Nvidia-affaire blijft het echter publiekelijk onduidelijk of er sprake was van de afpersing van de chipfabrikant CEO. 

In vorige gevallen van honeypot operaties is de aard van de relatie wel vaker gebruikt als middel ter afpersing van het slachtoffer. De romantische-seksuele relatie is een relatie van gevoelige aard. Daarnaast werkt afpersende honeypots door de maatschappelijke taboes die in meeste maatschappijen aanwezig zijn rondom deze specifieke relatie: in historische maatschappijen waarin men hostiel stond tegenover homoseksualiteit waren individuen die in de kast zaten in meerdere gevallen het slachtoffer van dit soort afpersingen door verscheidene inlichtingendiensten. De Britse marineattaché John Vassall werd een slachtoffer van een KGB honey trap in 1955 nadat de dienst compromitterende foto’s genomen had van Vassall met andere mannen. In het geval van Vassall kon deze kompromat gebruikt worden om de marineattaché te rekruteren als spion voor de KGB. Het verhaal van Vassall toont aan hoe deze dynamiek van seks en schandaal honeypots zo gevaarlijk kan maken voor zijn slachtoffers.

De Nvidia-affaire toont hoe kwetsbaar bedrijven kunnen zijn voor industriële spionage. Dreigingen kunnen soms vanuit ongebruikelijke hoeken komen, waardoor het belangrijk is om als bedrijf de dreigingen te kennen en voorbereid te zijn. Ook in het geval dat een bedrijf zich verwikkeld vindt in een oncomfortabele spionage situatie is het handig om voorbereid te zijn, zodat de reactie snel en op passende wijze volgt. Het Kenniscentrum Security Intelligence geeft de mogelijkheid om uw bedrijf of organisatie in te lichten over de wereld van industriële spionage en wat u, zowel als werknemer als werkgever, kan doen om voorbereid en weerbaar in uw schoenen te staan. 

U kunt zich nu inschrijven bij het KSI voor de opleiding bedrijfsspionage en economische inlichtingen. 

Meer weten? 

Benieuwd naar de wereld van inlichtingendiensten, contraspionage, misleidingsoperaties en bescherming tegen technische spionagemiddelen? Het Kenniscentrum Security Intelligence (KSI) biedt opleidingen en vormingen aan op het gebied van dreigingsanalyse en inlichtingenmethodiek. Ontdek ons aanbod op de website of neem contact op via info@ksi.institute